Verke Editoryal

Duygusal olarak uyuşuk mu hissediyorsun? Uyuşukluğun gerçekte yaptığı şey

Duygusal olarak uyuşuk hissetmek, içeriden tanımlanması en zor durumlardan biri. Ne üzüntü ne kaygı. Bir düzlük — duygunun eskiden aktığı kanalın sessizleştiği hissi. Psikodynamik bir çerçeveden kısa cevap: uyuşukluk nadiren bir yokluktur. Genellikle bir korumadır. Ruh, bir şey doğrudan hissedilmesi için çok ağır olduğunda sesi kısar — bazen saatler, bazen yıllar boyunca. Uyuşukluğu anlamak bu yüzden duyguyu geri zorlamaktan çok, uyuşukluğun seni neden koruduğunu yavaşça ve nazikçe merak etmekle ilgili.

Psikodynamik çalışma uyuşukluğu bilgi olarak ele alır. Geçersiz kılınacak bir arıza olarak değil. Ruhsal alan duygulanımı düzleştirdiğinde, bu genellikle sistemin — çoğu zaman bilinçli kısmına danışmadan — alttaki şeyin mevcut kapasiteyi aşacağını değerlendirdiğinden kaynaklanır. Düzlük, bu doğruyken işlevi mümkün kılan şeydir. Teknik anlamda bir savunmadır: zihnin zor bir şeyi yönetilebilir mesafede tutmak için inşa ettiği bir yapı.

Bu çerçeve, uyuşmayla nasıl ilişki kurduğunu değiştiriyor. İçgüdü, onunla savaşmak — bir duygu zorlamak, "yeniden bir şeyler hissetmek" için dramatik bir şey yapmak. Psikodinamik duruş tam tersini öneriyor: uyuşmayı yıkmaya çalışmadan karşıla. Onun ne işe yaradığını merak et. Ne zaman başladığını merak et. Yerleşmeden önceki aylarda neler olduğunu merak et. Bu duruş baskıyı azaltır ve baskı, zaten sistemi aşırı yükleyen şeydi muhtemelen.

Modern psikodimik terapi (PDT), bu tür örüntülerle çalışmak için ciddi bir kanıt tabanı oluşturmuştur. Karolinska grubunun 2017 internet tabanlı PDT denemesi, iki yıllık takipte korunan büyük bir sosyal kaygı semptomu azalması (d = 1.05) bildirdi (Johansson et al., 2017), ve 2023 tarihli bir şemsiye inceleme, PDT'nin geniş bir yelpazede sunulan ampirik olarak desteklenen bir tedavi kriterleri için karşıladığı sonucuna vardı ("Leichsenring et al., 2023). Buradaki alaka, PDT'nin yaptığı altta yatan örüntü çalışmasının iyi doğrulanmış olduğudur; bu çalışmaların ölçtüğü şeylerden biri olmasa bile.

Aşağıda deneyebileceğin beş şey var — nazikçe, zorlamadan. Bunlar, uyuşukluğa yüzleşme yerine merakla yaklaşma biçimini benimseyen psikodünamik duruştan alınmıştır. Travmayı işlemek için tasarlanmamıştır; travma söz konusuysa, doğru kaynak travma duyarlı bir terapisttir.

1. Uyuşukluğu başarısızlık olarak değil, bilgi olarak ele al

En yararlı ilk hamle en küçük olanıdır: uyuşukluğu sende bir şeylerin yanlış olduğu olarak ele almayı bırak. Bir mesaj olarak ele al. Sistem, bir nedenden dolayı kapasiteyi koruduğunu söylüyor. Henüz nedeni bilmek zorunda değilsin. Sadece haberciye karşı çıkmayı bırakman yeterli. Bu değişim tek başına bile odadaki baskının bir kısmını alır.

2. Yavaş bir beden kontrolü yap

İki dakika sessizce otur ve vücudunu tepeden tırnağa fark et. Duygularını değil — fiziksel hisleri. Neresi sıcak? Gergin? Ağır? Hafif? Duygu üretmeye çalışmıyorsun; var olanla temas kurmayı pratik yapıyorsun. Uyuşukluk kısmen bedenden kopuştur; nazik, talep etmeyen bir dikkat geri dönmenin yollarından biridir. Herhangi bir noktada bu dengesizleştirici gelirse dur.

3. Hissedemediğin şey hakkında yaz

Bir sayfa aç ve yokluğun kendisi hakkında yaz. "X konusunda hiçbir şey hissedemiyorum. Y konusunda hissedebilmeliyim. Burada, burada, burada yokluğu fark ediyorum." Sayfaya zorla bir his koymaya çalışma. Neyin eksik olduğunun şeklini tarif et. Bu tür yazma, bilinçli zihnin doğrudan ulaşamadığı bilgileri sıklıkla yüzeye çıkarır — dramatik biçimde değil, sessiz bir tanıma olarak.

4. Hissin küçük bir kısmına, kendi koşullarında izin ver

Bir müzik parçası. Bir film sahnesi. Bir zamanlar anlam taşıyan bir yerde yürüyüş. Güvendiğin biriyle sohbet. Önemli olan uyuşukluğu kırmak değil; duyguların kendi kendine geri dönmesi için küçük, düşük riskli bir açılım yaratmak. Bir şey kıpırdıyorsa, fark et. Hiçbir şey kıpırdamıyorsa, bu da bir bilgidir. Her iki durumda da zorlamak yok.

5. Dönüşün temposuna güven

Uzun süre kısılan duygu istek üzerine geri gelme eğiliminde değil. Parçalar halinde geri döner — yanlış yerde ansızın gelen gözyaşları, beklenmedik bir sıcaklık dalgası, önemsiz bir şey üzerine küçük bir sinirlilik. Bu parçalar sistemin temkinlice açılması. Onları büyütmeye çalışmadan karşılamak işin kendisi. Hızı sen belirleyemezsin ve acele etmeye çalışmak genellikle her şeyi yeniden kapatır.

Uyuşukluk belirli bir travmatik olayın ardından başladıysa, hafıza boşlukları ya da dünyanın gerçek dışı hissi gibi bir duygu yaşıyorsan, anlık bellek geri dönüşleri veya müdahaleci düşünceler yaşıyorsan ya da bu durumu yönetmek için madde kullanımına veya riskli davranışlara başvuruyorsan, lütfen lisanslı bir terapist veya doktoruna başvur. Travma bilinçli profesyonel bakım bu sunumlar için doğru tercihtir; bu makalenin teknikleri bunun yerine geçmez. Aynısı, uyuşukluğun haftalar içinde kalıcı olması ve düşük ruh hali, uyku değişiklikleri, umutsuzluk veya öz zarar düşünceleriyle birlikte gelmesi durumunda da geçerlidir — bu örüntüler klinik bir konuşmayı gerektirir, kendi kendine yardım yaklaşımını değil.

Şu anda kriz içindeysen lütfen ara 988 (ABD), 116 123 (İngiltere/AB, Samaritans), ya da ziyaret et findahelpline.com uluslararası kaynaklar için.

Verke'nin psikoddinamik koçu, Anna, bu makalenin anlattığı gibi desenlerle çalışır — zorlu olanı karşılaşmayla değil, merakla karşılamak ve anlayışın yavaşça gelişmesine izin vermek. Travma odaklı terapinin gereken yerlerde bir yedeği değildir. Ayrıca psikodynamik çalışma hakkında daha fazla oku bir yöntem olarak.

Duygusal uyuşukluk depresyonun bir belirtisi mi?

Evet, bir belirti olabilir — ama yalnızca depresyona özgü değildir. Uyuşukluk; tükenmişlik, yas, kronik stres, dissosiyasyon ve aşırı yüke karşı koruyucu bir tepki olarak da ortaya çıkar. Uyuşukluğun çevresindeki örüntü — öncesinde ne olduğu, hangi başka durumların eşlik ettiği, ne kadar süredir devam ettiği — tek başına semptomu anlamlandırmaktan daha önemlidir. Yaşadığının depresyon olup olmadığını değerlendirmek için doğru kişi bir klinisyendir.

Aynı anda hem uyuşuk hem de kaygılı hissedebilir misiniz?

Evet, ve kombinasyon insanların düşündüğünden daha yaygın. Uyuşukluk çoğunlukla arka planda oturur; anksiyete yüzeyde koşar — anksiyete dikkat çeken kısımdır; uyuşukluk ise altında olan şeydir. Bunlar çelişkili değil. Her ikisi de sistemin sürekli baskıya verdiği tepkinin parçası olabilir: anksiyete alarm; uyuşukluk ise sistemin duygu sesini kısarak enerji korumaya çalışmasıdır.

Bu dissosiyasyon mu?

Mümkün. Dissosiyasyon bir spektrumdur — hafif biçimler (dalgınlık, vücuttan kopuk hissetme) stres altında yaygındır; daha belirgin biçimler (zaman kaybetme, kendin dışından bakıyormuş gibi hissetme, dünyanın gerçek dışı görünmesi) profesyonel ilgi gerektiren işaretlerdir. Özellikle travmanın ardından daha belirgin biçimleri fark ediyorsan, lütfen öz yardıma güvenmek yerine travma konusunda uzman bir terapiste danış.

Travmadan sonra uyuşukluk neden ortaya çıkar?

Çünkü sistem tam olması gereken şeyi yapıyor — seni kapasiteyi aşan yoğunluktan koruyor. Travma sonrasında uyuşukluk bir başarısızlık değil; bir savunmadır. Bununla birlikte, travmayı işlemek, koçluk veya öz-yardım tekniklerinden değil, bunu özellikle ele alan bir travma-bilgili terapistten faydalanan uzmanlaşmış bir iştir. Travma senin resminin bir parçasıysa, lütfen bu konuda uzman bir klinisyene ulaş.

Uyuşukluk ne zaman endişe verici olur?

Uyuşukluk kalıcıysa, disosiyatifse (hafıza boşlukları, kendinizin dışındaymış hissi, dünyanın gerçek dışı hissi), belirli bir travmatik olayın ardından geldiyse ya da anlık bellek geri dönüşleri, müdahaleci düşünceler, başa çıkmak için madde kullanımı veya öz zarar düşünceleriyle birlikteydiyse, lütfen lisanslı bir terapiste veya doktoruna başvur. Travma bilinçli profesyonel bakım bu sunumlar için doğru tercihtir; bu makalenin teknikleri bunun yerine geçmez.